Onderzoek toont aan: Jongeren consumeren te veel suikerhoudende frisdrank
Tijdens een recente uitzending van het NOS Journaal werd aandacht besteed aan een alarmerend onderzoek van Rian Pepping (VU Amsterdam en GGD Amsterdam), waaruit blijkt dat jongeren een zorgwekkende hoeveelheid suikerhoudende frisdrank consumeren. Tandartsen Zeeland heeft eerder al diverse blogs gewijd aan dit onderwerp en ondersteunt initiatieven die jongeren helpen om weerstand te bieden tegen de verleidingen van suikerrijke producten door middel van educatie, bewustwording en bruikbare tips.
Suiker speelt een grote rol in het dieet van kinderen en tieners, vooral in de vorm van suikerhoudende dranken die onopgemerkt veel "lege calorieën" leveren: veel suiker maar weinig voedingsstoffen. Overmatige suikerinname brengt diverse gezondheidsrisico's met zich mee, waaronder een verhoogd risico op obesitas, type 2 diabetes en andere welvaartsziekten, maar ook directe impact op de mondgezondheid. Een hoge consumptie van suiker kan leiden tot tandbederf (cariës) en er wordt zelfs gemeld dat welvaartsziekten zoals diabetes type 2 steeds vaker voorkomen bij jongere individuen.
Onderzoekssamenvatting
Uit onderzoek van de GGD Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) is gebleken dat Nederlandse jongeren tussen de 12 en 16 jaar gemiddeld 9,5 glazen suikerhoudende frisdrank per week consumeren. De helft van deze jongeren drinkt zelfs 16,5 glazen per week, wat neerkomt op zo'n 90 suikerklontjes.
Gezondheidswetenschapper Rian Pepping (VU Amsterdam) noemt deze bevindingen verontrustend. Ze benadrukt dat hoe meer suiker jongeren consumeren, hoe groter het risico op obesitas en type 2 diabetes. Op dit moment heeft één op de zeven kinderen overgewicht.
De suikerinname via frisdranken alleen al overschrijdt de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Volgens de strengste richtlijnen van de WHO mag een:
- 12-jarig meisje met een matig actieve levensstijl maximaal 44 suikerklontjes per week consumeren;
- 16-jarige jongen die zeer actief is maximaal 79 suikerklontjes per week binnenkrijgen.
Onder "frisdrank" vallen in dit onderzoek niet alleen reguliere frisdranken, maar ook vruchtensappen, limonades, ijsthee, sportdranken en energiedrankjes, oftewel alle suikerhoudende dranken met minimale voedingswaarde.
Jongeren kopen voornamelijk frisdrank in supermarkten. Velen geven aan dat ze geen frisdrank meer zouden aanschaffen als een blikje van 330 ml meer dan 3 euro kost.
Onderzoekers pleiten daarom voor een "slimme suikertaks", waarbij de belasting afhankelijk is van de hoeveelheid suiker in een drankje: hoe meer suiker, hoe hoger de belasting. Dit zou producenten stimuleren om minder suiker toe te voegen en consumenten aanmoedigen om gezondere keuzes te maken.
Bron: NOS tv uitzending en NOS website; Pepping, R. (VU Amsterdam) & GGD Amsterdam. Onderzoek naar suikerhoudende frisdrankconsumptie onder Nederlandse jongeren (12-16 jaar).
Impact op mondgezondheid
Naast de bekende schadelijke effecten van suiker, is het belangrijk te beseffen dat zoete dranken extreem zuur zijn. Frisdranken en sappen hebben doorgaans een pH-waarde tussen 2,5 en 3,5, vergelijkbaar met de zuurgraad van azijn of accuzuur. Deze lage pH, vaak veroorzaakt door fosforzuur of citroenzuur, veroorzaakt ernstige tanderosie, ongeacht de hoeveelheid suiker.
Elke slok frisdrank vormt dus een zuuraanval op het gebit. Naast de algemene gezondheidsrisico's heeft een hoge suikerconsumptie directe gevolgen voor de tanden:
- Suiker wordt in de mond door bacteriën omgezet in zuur.
- Dit zuur tast het tandglazuur aan.
- Bij regelmatige blootstelling ontstaat tandbederf (gaatjes).
- Zure frisdranken veroorzaken ook extra slijtage (erosie) van het glazuur.
Regelmatige consumptie van suikerhoudende dranken vergroot niet alleen het risico op obesitas en welvaartsziekten, maar ook op blijvende schade aan het gebit van kinderen en tieners.
Effectiviteit van een suikertax
De succesvolle invoering van een suikertax is bewezen in verschillende landen, zoals Mexico die al in 2014 een nationale suikertaks invoerde, evenals Engeland (2018) en de stad Berkeley. Lees over de resultaten in Berkeley in deze blog uit 2020. Deze maatregel moedigt de voedselindustrie aan om gezondere producten te produceren en consumenten om te kiezen voor gezondere en goedkopere alternatieven. De gezondheidsvoordelen zijn opmerkelijk; wanneer zal Nederland actie ondernemen?
Alternatieven voor suikerhoudende dranken
Water is de ideale dorstlesser, maar ook ongezoete thee is een gezonde keuze die verkrijgbaar is in diverse smaken. Hoe maak jij water lekkerder? Voeg bijvoorbeeld fruit, komkommer of munt toe voor een subtiel aroma. Ontdek meer over gezonde drinkopties in deze eerder verschenen blogs: Wat geef ik mijn kind te drinken? en Wat geef je je kind te drinken, 5 tips van Tamara van Tamara Harberts, kindervoedingscoach.
Wil je meer inzicht in hoe zuur je gebit aantast en wat de gevolgen kunnen zijn? Lees dan Hoe suiker en zuur je tandglazuur aantast van Louise Witteman, diëtist.
Met dank aan en toestemming van Rian Pepping.
